اسکیزوفرن اختلال پیچیده ای است که به ندرت یک روش درمانی واحد برای پرداختن به این اختلال چند عاملی کفایت می کند. در عین حال روشهای درمانی زیر برای رفع اسکیزوفرن پیشنهاد شده است:

درمان زیست شناختی

دارو درمانی از جمله درمان های زیست شناختی است که برای تغییر علایم افراد مبتلا به اسکیزوفرن ارایه می شود. در واقع باید قبول کرد که دارو می بایست تکیه گاه اولیه و عمده افرادی باشد که به اختلالات روانی مبتلا می شوند.دارو درمانی در درمان اسکیزوفرن با دو هدف درمان علایم حاد و درمان نگهدارنده ارایه می شود. به منظور به حداکثر رساندن پذیرش دارو توسط بیمار لازم است که خانواده ها با اثرات درمانی انواع داروها با دوزهای دارویی متفاوت آشنا و درباره آثارجانبی معمول آن آگاه و در نتیجه از اضطراب احتمالی آنان برای مصرف دارو توسط فرد مبتلا کاسته شود. فنوتیازین ها و سایر داروهای ضد روانپریشی اگر به میزان کافی و به مدت زمان کافی مصرف شوند (زیر نظر روانپزشک) باعث کاهش نشانه های مثبت و عمده اسکیزوفرن می شوند.بنابراین می توانند علایمی چون توهمات، هذیانها، آشفتگی در تکلم و خلق افسرده با تحریک پذیری را کاهش دهند. همچنین داروها قادرند به صورت غیر اختصاصی باعث کاهش بیقراری فرد مبتلا شوند. این داروها گاه در کاهش نشانه های منفی یا جلوگیری از پسرفت رفتارها مؤثر نمی باشند. پس نمی توان انتظار داشت که علایمی مانند فقدان اراده، عدم استمرار تکلم به صورت مؤثر و مفید به سرعت کاهش یابند. بنابراین باید گفت داروها معمولاً برای درمان روان پریشی حاد و نشانه های مزمن و به منظور جلوگیری از بازگشت علایم در زمان طولانی تر مورد استفاده قرار می گیرند. بسیاری از خانواده ها با برطرف شدن علایم حاد بیماری درمان را پایان یافته تلقی می کنند. بنابراین ممکن است مصرف داروها را توسط بیمار جدی نگیرند. در این راستا ضروری است که برای خانواده ها توضیح داده شود که به منظور درمان نگهدارنده لازم است بیمار داروها را به منظور به حداقل رساندن خطر عود یا بستری شدن دوباره وبرای تمام عمر مصرف کند.در صورتی که بیمار دارو را بصورت نا مرتب مصرف نماید احتمال عود بیماری افزایش خواهد یافت.درمان با استفاده از شوک الکتریکی (ECT) از جمله روشهای دیگر زیست شناختی در درمان اسکیزوفرن محسوب می شود. بسیاری از خانواده ها با این روش درمانی آشنا نبوده و بنابر این ممکن است در برابر خواسته پزشک مبتنی بر انجام آن به شدت مقاومت کنند.برا ی افرادی که نسبت به داروهای آنتی سایکوتیک مقاوم هستند یا قادر به تحمل آثار جانبی داروها نمی باشند شوک درمانی روش درمانی مناسبی به شمار می رود وگاه خطر آن کمتر از داروهاست، به طوری که برای زنان باردار یا کسانی که در فکر خودکشی یا دگرکشی هستند و یا اقدام به این اعمال می نمایند، پزشک می تواند از ECT که آثار مثبت فوری دارد استفاده نماید .

بقبه با کلیک نمودن ادامه مطلب

درمان روانشناختی

درمان حمایتی از جمله روشهای درمان روانشناختی است که در درمان اسکیزوفرن مورد استفاده قرار می گیرد .این نوع روان در مانی مبتنی بر حمایت ،برون ریزی عاطفی ،تقویت جنبه های مثبت فرد ،اطمینان بخشی وبیان آزاد احساسات توسط فرد می باشد. از این رو در کنار دارو درمانی سبب سرعت روند بهبودی فرد بیمار می شود.گروه درمانی شکل دیگری از درمانهای روان شناختی است که می تواند بصورت گروه درمانی یا گروه آموزشی عرضه شود.در گروه درمانی حمایتی عده ای از افراد مبتلا به اسکیزوفرن گرد هم می آیند و درمانگر با تسهیل شرایط در گروه،فرصت را برای برون ریزی احساس وبیان هیجانات فراهم می کند.اعضا در گروه به سخنان یکدیگر گوش می دهند و به یکدیگر اطمینان می کنند ودر صورت لزوم پیشنهاد ها و توصیه هایی را ارایه می نمایند .تعداد مناسب اعضای گروه 6-12 نفر می باشد.در گروههای آموزشی این امکان وجود دارد که تعدادبیشتری از افراد دورهم جمع شوند وبه کمک در مانگر اطلاعات لازم را در خصوص تشخیص بیماری ،علایم ونشانه ها و انواع روشهای درمانی دریافت کنند. بطور اختصاصی می توان گروههای آموزشی را برای افراد مرتبط با مبتلایان (مثل والدین وسایر اعضای خانواده ) تشکیل داد که می توان آن را در قالب گروه آموزش زندگی خانوادگی

 F.L.E)   <!--[if !supportFootnotes]-->[1]<!--[endif]-->  ) طراحی کرد.

از نکات مثبت گروهها آن است که علاوه بر ارتقای آگاهی بیماران سبب می شود تا آنان در گروه افراد با اختلال مشابه خود احساس تنهایی خود را کاهش دهند که از سوی دیگر باعث افزایش مقبولیت و پذیرش اجتماعی آنان شده ودر نهایت سبب آرامش و خشنودی بیشتر مبتلایان به اسکیزوفرن می شود.

خدمات باز توانی (توانبخشی) از جمله راهبردهای دیگر روانشناختی بهبود اسکیزوفرن است. در واقع باید اذعان کرد که تمامی مبتلایان به اسکیزوفرن به خدمات توانبخشی نیاز دارند .این خدمات بر قابلیت های با قیمانده بیماران متمرکز شده وبیماران را به مسئولیت پذیری بیشتر و اتکا به خود هدایت می کند. بنا براین همزمان با کنترل علایم حاد بیماری ضروری است که خدمات توانبخشی، فوری بلا فاصله شروع شود. هدف توان بخشی فرا گیری مهارت نیست بلکه هدف این است که بیمار با شرایط اختصاصی محیط خود بهتر کنار بیاید وپی ببرد که در زندگیش به چه چیزی علاقه دارد و از زندگی چه می خواهد.

درمانهای معطوف به خانواده از جمله سایر روشهای روانشناختی اسکیزوفرن محسوب می شود چون بیماران اسکیزوفرن غالباً با بهبود نسبی از بیمارستان ترخیص می شوند. خانواده ای که بیمار اسکیزوفرنیک به آن باز می گردد می تواند از یک دوره کوتاه مدت اما فشرده (حتی روزانه) روان درمانی خانواده استفاده کند.

روان درمانی فردی نیز می تواند برای کاهش علایم اسکیزوفرن مورد استفاده قرار گیرد.هدف درمانهای فردی تقویت مهارتهای فردی – اجتماعی وپیشگیری از بازگشت علایم بیماری است.در این نوع روان درمانی بسته به نوع دیدگاه ونظریه ای که مشاور یا روان درمانگر آن را پذیرفته، تکنیک های متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد.تمرینات تن آرامی ،آموزش روانی خود بیانگری ،افزایش خود آگاهی فرد از طریق تسلط بر موضوعات (دردها ،رنجها ،خاطرات ناخوشایند کودکی و......)ومحتوای ناخود آگاه ،آموزش مهارت های اجتماعی برای دستیابی به تقویت کننده های محیطی و.....از جمله روش هایی است که در جلسات روان درمانی فردی رایج می باشند.درمان فردی بصورت شناختی –رفتاری از جمله روش هایی است که برای بهبود کارکرد های شناختی واصلاح اشتباهات داوری مورد استفاده قرار می گیرند. وقتی فرد از این روش بهره می گیرد یک بینش نسبی درباره بیماری خود کسب می کند ودر این نوع جلسات تلاش می شود تا فرد با شناسایی افکار غیر منطقی از تخریب و مغلوب سازی خود جلوگیری کند.کاردرمانی نوع دیگری از روش درمانی است که برای درمان اسکیزوفرن بصورت کسب مهارت های تازه یا باز یابی مجدد مهارت های قدیمی اما فراموش شده ارایه می شود .کارگاه های سر پوشیده ،کلوپ های شغلی ،برنامه های اشتغال موقت یا نیمه موقت برخی از تکنیک ها والگو های رایج در کار درمانی هستندو در نهایت باید پذیرفت که اقدامهای اجتماعی مانند بستری کردن فرد در بیمارستان یک اقدام ضروری برای جلوگیری از پیامد رفتارهای نا بهنجار مبتلایان به اسکیزوفرن است ومفید خواهد بود که آشنایان فرد دیدگاه مثبتی در خصوص بستری شدن فرد در بیمارستان یا مراکز اقامتی دیگر داشته باشند.

دکتر محسن مشکبید حقیقی

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 18 تیر 1388    | توسط: منصور زمانی    | طبقه بندی: علمی،     | نظرات()